खैरो हेरोइनसहित होस्टल सञ्चालिका पक्राउ

काठमाडौँ । काठमाडौँको नयाँ बानेश्वर क्षेत्रबाट खैरो हेरोइनसहित एक होस्टल सञ्चालिका पक्राउ परेकी छन्। प्रहरीले लागुऔषध नियन्त्रण अभियानलाई तीव्र बनाइरहेका बेला गरिएको छापामार कारबाहीका क्रममा होस्टलबाट खैरो हेरोइन बरामद भएपछि सञ्चालिकालाई नियन्त्रणमा लिइएको हो।

पक्राउ पर्नेमा सप्तरीको छिन्नमस्ता गाउँपालिका–१ घर भएकी ४५ वर्षीया मायाकुमारी देवी मिश्र रहेको प्रहरीले जनाएको छ। उनी बानेश्वरको कात्यानी चोकस्थित ‘न्यू कस्यप ब्वाईज होस्टल’ सञ्चालन गर्दै आएकी थिइन्। प्रहरीले सोही होस्टलको काउन्टरबाट ०.१३ मिलिग्राम खैरो हेरोइन बरामद गरेको जनाएको छ।

प्रहरी वृत्त बानेश्वरबाट खटिएको टोलीले केही दिनअघि गोप्य सूचनाका आधारमा उक्त होस्टलमा छापा मारेको थियो। प्रहरीका अनुसार होस्टल परिसरमा लागुऔषध कारोबार भइरहेको आशंकापछि निगरानी बढाइएको थियो। निगरानीका क्रममा शंकास्पद गतिविधि देखिएपछि औपचारिक रूपमा खानतलासी गरिएको बताइएको छ।

छापा मार्दा होस्टलको काउन्टरमै प्लास्टिकको सानो पोका भित्र राखिएको अवस्थामा खैरो हेरोइन फेला परेको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ। बरामद लागुऔषधलाई परीक्षणका लागि प्रयोगशालामा पठाइएको र प्रारम्भिक परीक्षणमा सो पदार्थ खैरो हेरोइन भएको पुष्टि भएको जनाइएको छ।

घटनापछि मिश्रलाई नियन्त्रणमा लिई थप अनुसन्धानका लागि प्रहरी वृत्त नयाँ बानेश्वरमा राखिएको छ। उनीविरुद्ध लागुऔषध सम्बन्धी कसुरमा म्याद थप गरी अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।

जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौँका प्रवक्ता तथा एसपी पवनकुमार भट्टराईका अनुसार प्रारम्भिक अनुसन्धानले होस्टलबाटै लागुऔषध बिक्री वितरण भइरहेको हुनसक्ने संकेत गरेको छ। “बरामद मात्रा सानो देखिए पनि यसको स्रोत, प्रयोगकर्ता र सम्भावित नेटवर्कबारे विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको छ,” उनले बताए।

उनका अनुसार पक्राउ परेकी मिश्रमाथि लागूऔषध (नियन्त्रण) ऐन, २०३३ अन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरिएको छ। उक्त ऐनअनुसार खैरो हेरोइन जस्तो कडा लागुऔषधको कारोबार, ओसारपसार वा भण्डारणमा संलग्न पाइएमा कडा सजायको व्यवस्था छ।

होस्टल लक्षित निगरानी

प्रहरीका अनुसार पछिल्लो समय काठमाडौँ उपत्यकामा होस्टल, गेस्टहाउस तथा भाडाका कोठा प्रयोग गरी लागुऔषध कारोबार गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको पाइएको छ। विद्यार्थी र युवा लक्षित गर्दै साना–साना परिमाणमा लागुऔषध बिक्री गर्ने गिरोह सक्रिय रहेको सूचनाका आधारमा निगरानी बढाइएको हो।

नयाँ बानेश्वर, कोटेश्वर, कलंकी, चाबहिल लगायत क्षेत्रमा विद्यार्थीको घनत्व उच्च रहेकाले त्यस्ता स्थानमा विशेष निगरानी थालिएको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ। होस्टल सञ्चालक आफैं संलग्न भएको आशंका लागेपछि अनुसन्धानलाई गम्भीरतापूर्वक अघि बढाइएको बताइएको छ।

घटना सार्वजनिक भएपछि स्थानीयवासी आश्चर्यचकित भएका छन्। कात्यानी चोक आसपासका व्यवसायीहरूले उक्त होस्टल शान्त वातावरणमा सञ्चालन हुँदै आएको बताए। “हामीले त यस्तो गतिविधि होला भनेर कल्पनासमेत गरेका थिएनौँ,” एक स्थानीय व्यवसायीले भने, “प्रहरीले छापा मारेपछि मात्रै थाहा भयो।”

कतिपय अभिभावकले भने होस्टलहरूमा नियमित अनुगमनको आवश्यकता औंल्याएका छन्। विद्यार्थी बस्ने स्थानमा यस्तो गतिविधि हुनु गम्भीर विषय भएको उनीहरूको भनाइ छ।

नेपालको लागूऔषध (नियन्त्रण) ऐन, २०३३ अनुसार खैरो हेरोइन (ब्राउन सुगर) जस्तो कडा लागुऔषधको उत्पादन, बिक्री वितरण, ओसारपसार वा भण्डारण अपराध मानिन्छ। बरामद परिमाणको आधारमा सजाय निर्धारण हुने व्यवस्था छ।

कानुनअनुसार सानो परिमाण भए पनि कारोबार वा बिक्रीमा संलग्न पाइएमा कैद र जरिवाना दुवै सजाय हुन सक्छ। संगठित रूपमा संलग्न भएको पुष्टि भएमा थप कडा कारबाहीको व्यवस्था छ। प्रहरीले बरामद परिमाण कम भए पनि त्यसको उद्देश्य र संलग्नता महत्वपूर्ण हुने बताएको छ।

प्रहरीले पक्राउ परेकी मिश्रको मोबाइल फोन, सम्पर्क सूची तथा आर्थिक कारोबारको विवरणसमेत अनुसन्धानको दायरामा ल्याएको जनाएको छ। लागुऔषध कसबाट ल्याइन्थ्यो, कसलाई बेचिन्थ्यो र होस्टलका अन्य कर्मचारी वा बासिन्दाको संलग्नता छ कि छैन भन्नेबारे अनुसन्धान भइरहेको छ।

अनुसन्धान अधिकारीका अनुसार उपत्यकामा सक्रिय साना समूहहरूले होस्टल वा कोठा भाडामा लिएर ‘डिलिङ प्वाइन्ट’ बनाउने गरेका उदाहरण पहिले पनि भेटिएका छन्। यस घटनामा पनि त्यस्तै प्रकृतिको सञ्जाल हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

शैक्षिक केन्द्रको रूपमा विकास हुँदै गएको नयाँ बानेश्वर क्षेत्रमा यस्ता घटना सार्वजनिक हुनुले विद्यार्थी सुरक्षाबारे प्रश्न उठाएको छ। अभिभावकहरूले होस्टल सञ्चालकहरूको पृष्ठभूमि जाँच, नियमित निरीक्षण र प्रहरी–प्रशासनको समन्वय बढाउनुपर्ने माग गरेका छन्।

शिक्षा क्षेत्रमा कार्यरत सरोकारवालाहरूले पनि विद्यार्थी बसोबास गर्ने स्थानमा अनिवार्य दर्ता, सीसीटीभी जडान, आगन्तुकको विवरण अभिलेख राख्ने व्यवस्था कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्नुपर्ने बताएका छन्।

नेपाल प्रहरीले लागुऔषध नियन्त्रणलाई प्राथमिकतामा राखेर अभियान सञ्चालन गरिरहेको जनाएको छ। पछिल्लो समय साना परिमाणमा खैरो हेरोइन बरामद हुने क्रम बढेको प्रहरीको तथ्यांकले देखाउँछ।

प्रहरीका अनुसार उपत्यकामा विशेष टोली गठन गरी शंकास्पद स्थानमा नियमित गस्ती, निगरानी तथा गोप्य सूचनाको आधारमा कारबाही गरिँदै आएको छ। “लागुऔषधविरुद्ध शून्य सहनशीलताको नीति अनुसार काम भइरहेको छ,” प्रहरी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

बानेश्वरस्थित होस्टलबाट खैरो हेरोइन बरामद हुनु र सञ्चालिकाकै पक्राउ पर्नु गम्भीर प्रकृतिको घटना मानिएको छ। बरामद परिमाण न्यून देखिए पनि त्यसको सञ्जाल, उद्देश्य र सम्भावित असर व्यापक हुनसक्ने भएकाले प्रहरीले अनुसन्धानलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाएको जनाएको छ।

आगामी दिनमा थप तथ्य सार्वजनिक हुने अपेक्षा गरिएको छ। प्रहरीले यस प्रकरणमा संलग्न अन्य व्यक्ति वा समूह भए उनीहरूलाई पनि कानुनी दायरामा ल्याइने स्पष्ट पारेको छ। लागुऔषध नियन्त्रणमा समुदाय, अभिभावक र सरोकारवाला निकायको सहकार्य अपरिहार्य रहेको भन्दै प्रहरीले सचेतना र सहयोगको आह्वानसमेत गरेको छ।